Stilte

Lexa, een Joodse vriendin van me, heeft toen ze heel klein was in kamp Westerbork en in concentratiekamp Bergen-Belsen gezeten met haar ouders. Alleen zij overleefde het. In april vroeg ze me mee naar een bijeenkomst ter ere van de zeventigjarige bevrijding van kamp Westerbork.

Op de bijeenkomst kwam, na verschillende sprekers, als laatste een rabbijn aan het woord. Hij vertelde over zijn tijd in Westerbork en later in Bergen-Belsen. Hij was toen zeven jaar. Vlak voor het einde van de oorlog werd hij op het Verloren Transport gezet, een trein met tweeduizend stervende gevangenen, vooral moeders en kinderen. Deze reed zonder bestemming naar het oosten en werd na tien dagen in de stad Tröbitz bevrijd door het Russische leger.

Naast me voelde ik hoe er een siddering door Lexa ging.

De rabbijn nam op de bijeenkomst zijn plek in, niet alleen als overlevende van de Holocaust, maar vooral als rabbijn. Hij sprak met zachte, maar krachtige stem. De manier waarop hij zijn persoon oversteeg en een troost kon zijn – de kracht die daarvoor nodig is – raakte me enorm.

“God, er zijn mensen hier, en er zijn mensen niet hier, die kunnen niet meer in u geloven. Want God, waar was u?” Er ging opnieuw een siddering door Lexa heen. Toen de rabbijn voor ging in het gebed, sprong ze op. Als eerste van iedereen bij de bijeenkomst.

Na het gebed vroeg de rabbijn aan God om zich kenbaar te maken in de minuut stilte die volgde. En volgens mij deed hij dat. In de stilte was saamhorigheid, was troost, was verbinding, was gedeelde pijn. Het eerste geluid dat weer klonk was het geluid van de ramshoorn waar de rabbijn op blies. “Ik ben zo’n ongelovige,” zei Lexa. Toen ging ze een peuk roken. Even een andere werkelijkheid.

Ik vroeg haar of ze de rabbijn wilde ontmoeten. “Ja… Nee”, antwoordde ze en toch nam ik haar mee naar de kleine man die daar op een veldje stond, de ramshoorn nog in zijn handen geklemd. Lexa stond tegenover hem. Ze zei: “Wij hebben dezelfde reis gemaakt.” En de rabbijn stond daar, hoorde haar en zag haar. “Ook Tröbitz?” vroeg hij. En in de stilte die toen viel ontmoetten zij elkaar, na zeventig jaar. Twee mensen die als kind dezelfde reis hebben gemaakt.

Lexa sprak weinig meer over deze ontmoeting. Maar ik weet dat er in die stilte iets bijzonders is gebeurd. Dat haar ziel en die van de rabbijn elkaar geraakt hebben. Verbonden, zonder dat daar enig woord voor nodig was.

8 antwoorden
  1. Marten Jan Geertsema
    Marten Jan Geertsema zegt:

    Wat een ontroerend verhaal! En wat een gruwelijke geschiedenis dragen deze mensen met zich mee. Prachtig geschreven.

    Beantwoorden
  2. Aagje
    Aagje zegt:

    Dag Corinne,

    Gefeliciteerd met je nieuwe website, erg duidelijk en aansprekende teksten, mooi. Van je blog ben ik stil onder de indruk.

    Veel liefs, Aagje

    Beantwoorden
  3. Hermien
    Hermien zegt:

    Je website is mooi geworden Corinne. En het mooi geschreven verhaal op je blog is indrukwekkend.
    Veel liefs, Hermien xxx

    Beantwoorden
  4. Anne C. Burgers-Kommeroh
    Anne C. Burgers-Kommeroh zegt:

    Corinne, aangrijpend en mooi hoe je het in je blog verwoordt. Een compliment daarvoor (alsook voor je site en FB-omgeving).

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *